ျမန္မာနိုင္ငံမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ မရွိသေရႊ႕ အုပ္စုလိုက္ျဖစ္တဲ့ အထိကရုန္းေတြ ဆက္ျဖစ္ေနမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ဖက္မွာ လာဘ္စားမႈကင္းတဲ့ နယ္စပ္လံုၿခံဳေရးရွိဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္ ဆိုတာကိုလဲ ဆြစ္ဇာလန္နိုင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာသြားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ျမန္မာနိုင္ငံသား ျဖစ္သင့္ မသင့္၊ အရင္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းေတြ အေပၚ အေရးယူ သင့္ မသင့္ စတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ အေမးကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပန္လည္ ေျဖၾကားတာကို မစုျမတ္မြန္က စုစည္း တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ILO အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ရဲ႕ အလုပ္သမားညီလာခံမွာ မိန္႔ခြန္း ေျပာၾကားၿပီးတဲ့ေနာက္ ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ ရွိဖုိ႔ ဘယ္ေလာက္ အေရး ႀကီးသလဲဆုိတာ ျပသေနတယ္ ဆိုတာကို
အေလးထားၿပီး ေျဖဆိုသြားတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပါတ္သက္လို႔ စိုးရိမ္သလားဆုိတဲ့ သတင္းေထာက္ တေယာက္က ေမးပါတယ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပန္ေျဖတာက -

“ရခိုင္ျပည္ဖက္မွာ လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေန အေပၚမွာ ျမန္မာ တနိုင္ငံလံုးလိုပဲ ကၽြန္မစိုးရိမ္တာေပါ့၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ ဘယ္ေလာက္ လိုအပ္ေနသလဲဆိုတာ ကၽြန္မတို႔ သင္ခန္းစာယူသင့္တဲ့ ကိစၥႀကီးပါ။ နိုင္ငံထဲမွာျဖစ္ေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြ အားလံုး အဆံုးသပ္ေရးအတြက္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ လုိအပ္တယ္ဆိုတာကို ကၽြန္မတုိ႔ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ပါတီက ထပ္ခါ ထပ္ခါေျပာေနတာပါ။ လူတိုင္း လူတိုင္း ဥပေဒရဲ႕ အကာအကြယ္ ရရပါမယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔လဲ နိုင္ငံရဲ႕ ဥပေဒေတြကို ေလးစား လိုက္နာဖုိ႔လိုအပ္ပါတယ္။ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ မရွိရင္ အုပ္စုလိုက္ျဖစ္ပြားတဲ့ အထိကရုန္းေတြ ဆက္ၿပီးျဖစ္ေနမွာပါဘဲ။ အခု ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာကုိ ပါးပါးနပ္နပ္ သိမ္သိမ္ေမြ႔ေမြ႔ ကိုင္တြယ္ဖုိ႔ လိုပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔နိုင္ငံမွာလိုလားေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ျပန္ရဖုိ႔ သက္ဆိုင္သူေတြအားလံုးရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈလဲ လိုအပ္ပါတယ္။”

ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျမန္မာနိုင္ငံသားအျဖစ္ လက္ခံသလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမ်ိဳးကိုလဲ သတင္းေထာက္ေတြ ေမးၾကပါတယ္။

“နိုင္ငံသားျဖစ္ေရးနဲ႔ ပါတ္သက္လို႔ အင္မတန္ ရွင္းလင္းတိက်တဲ့ ဥပေဒလိုအပ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေျဖရွင္းဖို႔လိုတဲ့ လက္ေတြ႔ ျပႆနာကို ကၽြန္မေျပာပါရေစ။ နယ္စပ္ တဖက္တခ်က္မွာ ရွိေနတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံဖက္ကေရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဖက္ကပါ ၂ ဖက္လံုး မွာ စိုးရိမ္မႈေတြေၾကာင့္ ခုလို ႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာႀကီးတခု ျဖစ္ေနရတယ္လို႔ ကၽြန္မထင္ပါတယ္။ အဆင္းရဲဆံုး နယ္စပ္ေဒသ ျဖစ္တဲ့အတြက္ တရားမဝင္ နယ္စပ္ ျဖတ္ေက်ာ္မႈေတြ တခ်ိန္လံုး ျဖစ္ေနမွာပါ။ ဒီထက္ တာဝန္သိၿပီး လာဘ္စားမႈကင္းတဲ့ နယ္စပ္လံုၿခံဳေရး ရွိဖုိ႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ကၽြန္မထင္ပါတယ္။”

ဘယ္လိုလူမ်ဳိးေတြက နိုင္ငံသား ျဖစ္နိုင္သလဲဆိုတာကို ရွင္းရွင္း လင္းလင္းရွိဖုိ႔ လုိအပ္သလို နိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိသူေတြ အေနနဲ႔ နိုင္ငံသားတေယာက္ ရသင့္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြကို အျပည့္အဝ ရရွိဖုိ႔လိုအပ္တယ္ ဆိုတာကိုလဲ ေနာက္ထပ္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ နိုင္ငံသား ျဖစ္သင့္သလားဆိုတဲ့ အေမးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သတင္းစာရွင္းပြဲမွာ ေျဖသြားခဲ့ပါတယ္။

ေမးခြန္းေတြ  အေတာ္စံုစံုေမးၾကတဲ့ သတင္းစာရွင္းပြဲမွာ အရင္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြကို ဘယ္လို ကိုင္တြယ္သင့္သလဲ ဆိုတာကိုလဲ သတင္းေထာက္
တေယာက္က ေမးပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးေကာ္မရွင္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဖြဲ႔လာမယ္ ထင္သလား ဆိုတာကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပန္ေျဖတာက -

“ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ အမွန္တရား ေဖာ္ထုတ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ေကာ္မတီျဖစ္ဖုိ႔ အစီအစဥ္ရွိပံု မရေသးပါဘူး။ အတိတ္မွာ ျဖစ္ခဲ့တာေတြကို ဘုန္းေတာ္ႀကီး Desmond Tu Tu ေျပာသလိုပဲ လက္တံု႔ျပန္မႈကို အေျခခံတဲ့ တရားမွ်တမႈမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ အမွားကို ျပန္ျပင္ခ်င္တဲ့ တရားမွ်တမႈမ်ဳိးသာ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ကၽြန္မ အလိုလားဆံုးက ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးပါ။ လက္စားေျခေရး မဟုတ္ပါဘူး။”

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ သူ႔ကို လႈိက္လႈိက္ လွဲလွဲ ႀကိဳဆုိၾကလို႔ အစိုးရ အႀကီး အကဲေတြ စိတ္အေႏွာင္အယွက္ ျဖစ္နိုင္သလားဆိုတာနဲ႔ ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ဖယ္ရွားေပးေနတာေတြဟာ သိပ္ေစာလြန္းေသးတယ္လို႔ ထင္သလားလို႔ ဗြီအုိေအ သတင္းေထာက္ရဲ႕ အေမးကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပန္ေျဖတာက -

“ပထမေမးခြန္းကို ေျဖရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ကၽြန္မ ဘယ္ေလာက္ စိတ္လႈပ္ရွားသလဲဆိုတာကို ကၽြန္မနိုင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ေတြသိရင္ ကၽြန္မကို စိတ္အညိဳအညင္ ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
သနားေတာင္ သနားမွာပါ။ ပိတ္ဆို႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ ဒုတိယေမးခြန္းကို ေျဖရမယ္ဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အေသအခ်ာ ေရွ႕ဆက္ဖုိ႔က ျမန္မာနိုင္ငံသားေတြရဲ႕ တာဝန္လို႔ ကၽြန္မယူဆပါတယ္။ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈေတြ ဖယ္ရွားမႈေၾကာင့္ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အေႏွာင့္အယွက္ မျဖစ္ေစသင့္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္မက ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ တာဝန္သိ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ၾကပါလို႔ ကၽြန္မေျပာေနတာပါ။ ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ရုပ္သြားလို႔၊ ယာယီ ဖယ္ရွားေပးလို႔၊ အသစ္ဝင္လာမဲ့ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈေတြက ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ အေထာက္အကူပဲ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ အေႏွာင့္ အယွက္ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။”

ဂ်နီဗာမွာလုပ္တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာပဲ ကခ်င္ျပည္နယ္ဖက္က အေျခအေနနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး အျပစ္အခတ္ ရပ္ဆဲရံုနဲ႔ မလံုေလာက္ဘဲ၊ ေရရွည္ အဓိပၸါယ္ရွိတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ နိုင္ငံေရးအရ အေျဖရွာဖုိ႔ လုိအပ္တယ္ဆိုတာကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာသြားပါတယ္။

 VOA